Harcın Kullanılmadan Önce Kontrolu ve Islak Harcın Kurutulması:
Astar malzemesi ambalajı açılarak rutubet alıp almadığı kontrol edilir. İleri derecede rutubet almış refrakter malzemelerin stabil yapıları bozulur. Yapısı bozulacak şekilde rutubet almış malzeme (Harç ambalajı içerisinde taşlaşmıştır veya elle zor ufalanabilir şekilde sertleşip katılaşmıştır.) kurutulsa dahi kullanılmamalıdır. Bu tür malzemelerin kullanılması işletmede büyük riskler ve problemler doğurur.
Nakliye sırasında veya herhangi bir sebeple kısa süre önce ıslanmış olan malzemenin yapısı bozulmadan kurutularak kullanılması mümkündür. Kurutma 60 °C sıcaklığın altında yapılır. Malzeme uygun bir alana serilerek kendi kendine kurumaya bırakılır. Isıtılarak kurutma yapılacaksa 60 °C - 100°C arasındaki sıcaklık hızla geçilmelidir. Çünkü malzemenin bu sıcaklık aralığında hidratasyon eğilimi yüksektir. Islanmış malzeme uzun süre bu sıcaklık arasında tutulursa hidratasyona (nem kapma) uğrayıp bozulur. Yapısı bozulan malzemenin kullanılmasının son derece tehlikeli ve sakıncalı olduğunu tekrar hatırlatırız.
• 1000 °C'ye kadar: 150 °C/saat hızla ısıtılır.
• 1000 °C'den döküm sıcaklığının 50 °C üzerine kadar: 200 °C/saat hızla ısıtılır.
• Hedef sıcaklığa ulaşıldığında 30 dakika beklenir. Ardından sıcaklık döküm derecesine düşürülerek döküm işlemine geçilir.
1 Saat sonra
2 Saat sonra
3 Saat sonra
4 Saat sonra
5 Saat sonra
6 Saat sonra
6 saat 40 dakika sonra
7 saat 40 dakika sonra
9 saat 40 dakika sonra
10 saat sonra
10 saat 30 dakika sonra
150 °C
300 °C
450 °C
600 °C
750 °C
900 °C
1000 °C
1200 °C
1600 °C
1667 °C
1667 °C
150 °C / saat
150 °C / saat
150 °C / saat
150 °C / saat
150 °C / saat
150 °C / saat
150 °C / saat
200 °C / saat
200 °C / saat
200 °C / saat
(30 dk Sinter Beklemesi)
Astar malzemesi kullanılmadan önce ambalajı açılarak rutubet durumu incelenmelidir. Rutubet almış astar malzemesi, ancak usulüne uygun şekilde kurutulduktan sonra uygulanmalıdır.
Tane ayrışmasını (segregasyon) önlemek ve homojen bir yapı elde etmek için malzeme kademeli olarak karıştırılmalıdır. İşleme başlarken sac tavaya 3 torba malzeme dökülüp iyice harmanlanır. Bu karışımdan 1 torbalık kısım ocağa alınıp dövülürken, tavada kalan malzemenin üzerine 1 yeni torba eklenerek karıştırma işlemine devam edilir. İşlem bitene kadar tavaya her seferinde sadece 1 yeni torba eklenerek bu döngü sürdürülür. Uygulama sonunda tavada kalan malzeme, bir sonraki dövme işleminde başlangıç malzemesi olarak değerlendirilir.
Dövülecek astarın tamamı bir kerede tavaya dökülüp karıştırıldıktan sonra dövülürse, iri tanelerin tavada kalma eğilimi nedeniyle yeterli homojenlik sağlanamaz. Bu durum, tabana yakın bölgelerde çok kalın, yukarılara doğru ise incelen hatalı bir sinterleşmeye yol açar. Yalnızca küçük ocaklarda ve vibratörle dövme yapılması durumunda astar malzemesinin tamamının bir defada karıştırılması mümkündür. Ancak bu durumda da astarın yeterli homojenlikte karıştırılmasına azami özen gösterilmesi ve ocağa şarj edilmesi esnasında tane ayrışması yaşanmamasına dikkat edilmesi gerekmektedir. Genel olarak, üç torbadan fazla astarın elle karıştırılmasında miktar fazlalığı nedeniyle homojenlik sağlanamamaktadır.
Elle dövme işlemlerinde mutlaka yassı, yuvarlak ve çatal uçlu özel dövücüler kullanılmalıdır. Önce ocağın tabanına 50-75 mm kalınlığında bir tabaka dökülerek yassı veya çatal uçlu dövücüyle sıkıştırılır. Sonra yuvarlak dövücü ile yüzey iyice düzeltilir. Şablon yerleştirilip takozlarla merkezlenerek sıkıştırılır. Yan duvarların dövülmesi sırasında şablonun yukarıya doğru kaymasını ve oynamasını engellemek amacıyla şablon içerisine uygun bir ağırlık konulur. Daha sonra yan duvarlar yaklaşık 60 mm kalınlığında tabakalar halinde kademeli olarak dövülür. 60 mm tabaka kalınlığı, elle sıkıştırma için en ideal ölçüdür. Daha kalın tabakalar tam olarak sıkıştırılamayacağı için sinterleme sırasındaki titreşimlerle gevşeyerek boşluklar meydana getirir. Bu boşluklar, sıvı metal banyosu oluştuğunda metalin astar arkasına sızmasına (penetrasyonuna) sebebiyet verebilir.
Vibratörle dövme işlemi sırasında üst bölgelerde gerekli sıkıştırmanın düzgün sağlanabilmesi için astarın üzerine simit şeklinde bir ağırlık konulması faydalıdır. Kullanılacak bu ağırlığın iç çapı şablon dış çapından biraz büyük, dış çapı ise astar dış çapından çok az küçük olmalıdır.
• Ocağa ve döküm prosesine en uygun kalitede astar malzemesi seçilmelidir.
• İndüksiyon ocaklarında astar dövülürken kullanılan şablonun tabanı; erimiş metalin ocak içindeki hidrodinamik hareketine uyum sağlaması amacıyla mutlaka kavisli olarak imal edilmelidir.
• Kesintili (dur-kalk) çalıştırılan indüksiyon ocaklarında termal gerilmelerden dolayı çatlaklar oluşabilir. Kılcal çatlaklar gözlemlenirse Spinel Astar Tamir Harcı sıvanarak kapatılmalıdır. Çatlaklar geniş ise indüksiyon ocağının kendi orijinal astar malzemesiyle doldurulmalı ve ocak o şekilde ısıtılmalıdır.
• Kesintili çalıştırılan ocaklardaki ısıtma ve soğuma döngüleri, astar tabakasında hacimsel genişleme ve büzülmelere yol açar. Yüksek yoğunluklu ve taneli bir malzeme yapısı olduğundan astar tabakasında gevşemeler meydana gelebilir. Bu nedenle, indüksiyon ocağının ilk dövülmesinden itibaren 15-20 şarj (döküm) alındıktan sonra, astar tabakasının arka kısmına 1-1,5 cm kalınlığında bir demir çubuk sokularak kontrol yapılmalıdır. Eğer demir çubuk astar tabakasına kolaylıkla giriyorsa sıkılaştırma (şişleme) işlemi yapılmalıdır. Bu işlem için astar tabakasının üst (ağız) kısmı sıyrılmalı ve arka kısımlara ince demir çubuk sokularak astar tabakası sıkılaştırılmalıdır. Şişleme işlemi sırasında sıkışan bölgelerde çökmeler oluşabilir; bu durumda Spinel astar malzemesi ilave edilerek şişleme işlemine devam edilmelidir. Sıkılaştırma bittikten sonra üst kısım sodyum silikat (cam suyu) ile ıslatılarak sıvanmalı ve ocak devreye alınmalıdır.
• Spinel esaslı indüksiyon ocak astarının ısıtma ve sinterleme programına mutlaka tam uyum sağlanmalıdır. Sinter programı uygulanırken ocak daima dolu tutulmalıdır.
• Hurda şarjı esnasında büyük ve ağır parçaların astara çarparak mekanik tahribat yaratması önlenmelidir.
• Sıcak metal şarjlarında ocağa sıvı metalle birlikte cüruf girmesine izin verilmemelidir.
• Ocak içinde agresif cüruf bekletilmemeli, en kısa sürede cüruf sıyırma işlemi yapılmalıdır.
• Gereksiz ve ani sıcaklık yükseltmelerinden (aşırı ısıtma) kaçınılmalıdır.
• Oksitli ve temiz olmayan, mermer, kireç, çimento ve benzeri safsızlıklar içeren hurdalar şarj edilmemelidir.
• Banyo sıcaklığı, ancak döküm için tamamen hazır olunduğu zaman döküm derecesine yükseltilmelidir.
• Kesintili çalışma durumunda ocak termal şoka uğratılmamalı; ocağın ağzı kapakla kapatılarak yavaş ve kontrollü soğuma sağlanmalıdır.
Spinel esaslı indüksiyon ocak astarıdır. Çelik, pik, sfero ve özellikle yüksek miktarda manganlı (Mn) çelik üretimi yapan işletmelerde başarıyla kullanılır. Nötr karakterde bir astar olduğu için termal şoklara karşı dirençlidir.
Spinel esaslı indüksiyon ocak astarıdır. Çelik, pik, sfero ve az miktarda manganlı çelik üretimi yapan işletmelerde başarıyla kullanılır. Nötr yapısı sayesinde termal şoklara karşı yüksek dayanım gösterir ve çatlama eğilimi oluşturmaz.
Spinel esaslı indüksiyon ocak astarıdır. Eşit miktarda çelik ve pik/sfero üretimi gerçekleştiren tesislerde başarıyla kullanılır. Nötr astar özelliğinden dolayı termal şoklara karşı dirençlidir, çatlama oluşturmaz. Hem asidik hem de bazik karakterli agresif cüruflara karşı yüksek dayanım gösterir.
Spinel esaslı indüksiyon ocak astarıdır. Genellikle çelik ve az miktarda pik/sfero üretimi yapan dökümhanelerde başarıyla kullanılır. Nötr karakteri sayesinde termal şoklara karşı dirençlidir. Aşırı yüksek çalışma sıcaklıklarında üstün mekanik ve kimyasal dayanım gösterir.